سامانه پایش پیوسته آلایندگی چیست؟
سامانه پایش پیوسته انتشار یا CEMS مجموعه‌ای از تجهیزات نمونه‌برداری، اندازه‌گیری، ثبت و انتقال داده است که وضعیت گازهای خروجی دودکش را به‌صورت برخط پایش می‌کند. پارامترهایی مانند CO، NOx، SO2 و O2 متناسب با نوع صنعت و الزامات پروژه اندازه‌گیری می‌شوند.
خروجی سامانه باید همراه با شرایط اندازه‌گیری، وضعیت کالیبراسیون و داده‌های کمکی مانند دبی و غبار تحلیل شود تا نتیجه قابل اتکا باشد.
اجزای اصلی سامانه CEMS
- آنالایزر گاز برای سنجش غلظت ترکیبات موردنظر
- غبارسنج برای پایش ذرات خروجی دودکش
- فلومتر و حسگرهای دما و فشار برای محاسبه شرایط جریان
- تجهیزات نمونه‌برداری و آماده‌سازی نمونه در سامانه‌های استخراجی
- دیتالاگر و نرم‌افزار مانیتورینگ برای ثبت، نمایش و گزارش داده‌ها
روش‌های استخراجی و درجا
در روش استخراجی، نمونه گاز از دودکش گرفته و پس از انتقال و آماده‌سازی به آنالایزر می‌رسد. کنترل دما، رطوبت، فیلتراسیون و مسیر انتقال نمونه در دقت این روش اثر مستقیم دارد.
در روش درجا یا In-Situ، اندازه‌گیری داخل یا روی مسیر دودکش انجام می‌شود. انتخاب بین دو روش باید بر اساس ترکیب گاز، گردوغبار، رطوبت، محدوده اندازه‌گیری، شرایط نصب و برنامه نگهداری انجام شود.
فناوری NDIR در آنالیز گاز
در روش مادون قرمز غیرپخشی یا NDIR، جذب طول موج مشخصی از نور مادون قرمز توسط گاز اندازه‌گیری می‌شود. میزان جذب با غلظت گاز ارتباط دارد و پس از جبران عوامل مؤثر، مقدار نهایی محاسبه می‌شود.
انتخاب فیلتر نوری، طول مسیر اندازه‌گیری، تصحیح تداخل گازها و برنامه کالیبراسیون از عوامل مهم در عملکرد این فناوری هستند.
نکات انتخاب و بهره‌برداری
- تعیین دقیق پارامترها، محدوده و واحد اندازه‌گیری
- بررسی دما، فشار، رطوبت و میزان ذرات در نقطه نمونه‌برداری
- تطبیق گواهی‌ها و استانداردهای تجهیز با الزامات جاری پروژه
- پیش‌بینی دسترسی ایمن برای سرویس، کالیبراسیون و تعویض قطعات مصرفی
- بررسی نحوه ذخیره، انتقال، پشتیبان‌گیری و گزارش‌گیری داده‌ها